Milton Friedman, 1912-2006

W dniu dzisiejszym, w wieku 94 lat, zmarł Milton Friedman. Jego odejście stanowi kamień milowy. Friedman był kluczową postacią w walce o ograniczony rząd i wolność osobistą w drugiej połowie dwudziestego wieku.

Oczywiście libertarianizm rozwinął się poza pisma Friedmana. Obecnie wielu libertarian jest zwolennikami szerszej prywatyzacji niż Friedman. Przeciwstawiał się on licznym próbom ekspansji rządu i kierował uwagę na moralne i praktyczne argumenty na rzecz wolności. Często uznawał wielki wkład Misesa i Szkoły Austriackiej, nawet pomimo tego, że z nimi się nie zgadzał w wielu ważnych kwestiach dotyczących metody, pieniądza i innych - dzięki temu sprowokował nas do wzmocnienia naszych argumentów.

Intelektualne osiągnięcia Friedmana są najbardziej imponujące. Przez dekady przewodził ruchowi przeciwko ekonomii keynesistowskiej. Jego argumenty w tej materii zmieniły opinię ekonomistów na lepsze. Hipoteza stałego dochodu (permanent income) wprowadziła na nowo ideę preferencji czasowej do ekonomii. Friedman dowodził, że ludzie rozważają raczej czas życia lub stały dochód niż obecny dochód, gdy decydują o swojej aktualnej konsumpcji. Przekonał także większość ekonomistów, że błędna polityka monetarna była co najmniej częściowo odpowiedzialna za początkową fazę Wielkiego Kryzysu.

Friedman pracował także nad ponowną popularyzacją teorii cen (price thoery) w ekonomii. Gdy rozpoczynał on swoją karierę zawodową makroekonomia keynesistowska uzyskała pozycję dominującą. Friedman obstawał przy podejściu mikroekonomicznym. Jego zajęcia z teorii cen na University of Chicago mają legendarną reputację.

Wpływ Friedmana wykracza poza samą naukową ekonomię. Jego książki: “Kapitalizm i wolność” i “Wolny wybór” stały się bardzo popularne. Chociaż nie istnieje dokładna metoda zmierzenia wpływu książek, z pewnością te prace znacznie przyczyniły się do zmiany opinii publicznej.

Milton Friedman miał niezwykłe życie. We wczesnych swoich latach widział śmiertelne zagrożenia dla kapitalizmu ze strony keynesistowskiego interwencjonizmu i marksizmu. Później doświadczył odwrotu keynesistów i upadku bolszewickiego marksizmu. Oczywiście wielu ludzi miało okazję zaobserwować te wypadki, ale w przeciwieństwie do większość Friedman odgrywał główną rolę w zwalczaniu tych zagrożeń dla kapitalizmu i wolności. Podczas gdy inni będą nadal bronić kapitalizmu i przyczyniać się do postępu sprawy wolności osobistej, niewielu będzie czynić to tak efektywni jak Milton Friedman. (Za Mises.org)

Milton Friedman, 1912-2006, D.O.M.