Od dzisiaj stany nie mogą zakazywać posiadania broni!

Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych w wydanym przed niespełna godziną wyroku w sprawie McDonald et al. v. City of Chicago, Illinois, et al. uznał, że prawo do posiadania i noszenia broni z Drugiej Poprawki, uznane w wyroku Heller (zob. Heller: 5-4 i Historia II poprawki…), jest inkorporowane na mocy Czternastej Poprawki, co oznacza, że to prawo podmiotowe ma zastosowanie w relacji między stanem a obywatelem, a nie tylko między rządem federalnym a obywatelem (taki był, z konieczności ograniczony, zakres wyroku Heller z 2008 r.). Czytaj dalej >>

Krótka historia oryginalizmu

Poniższy tekst stanowi fragment mojego wykładu pt. “Martwa ręka czy Żyjąca Konstytucja? Oryginalizm jako konserwatywna filozofia wykładni Konstytucji USA”, który wygłosiłem 28 kwietnia 2010 na KUL. Więcej na temat wykładni Konstytucji USA przeczytać można w moich tekstach z kategorii “Wykładnia konstytucji”.

Raoul Berger (1901-2000), z pochodzenia ukrainiec, profesor Harvard University, opublikował w 1975 r. książkę Government by Judiciary, w której krytykował rozszerzającą wykładnię Czternastej Poprawki dokonywaną przez Sąd Najwyższy w epoce Warrena [Warren Court; datuje się ją na lata 1953-1969, nazwa pochodzi od nazwiska przewodniczącego Sądu, sędziego Eearla Warrena]. Jego krytyka skierowana była przeciwko “libertarianom” (civil libertarians) popierającym aktywizm sędziowski. Berger postulował powrót do poszukiwania oryginalnych intencji twórców konstytucji, gdyż – jego zdaniem – jedynie one mogą zapewnić ochronę wolności i praw obywateli przed sędziowską i legislacyjną arbitralnością. Jego praca uznawana jest za pierwsze sformułowanie zasady oryginalizmu. Opierając się na argumentacji historycznej Berger dowodził między innymi, że autorzy Czternastej Poprawki wcale nie chcieli, by zabraniała ona segregacji w szkołach. O ile jego historyczne wnioski były później często poddawane krytyce, o tyle sama zasada spotkała się z pozytywnym przyjęciem. Czytaj dalej >>

O wykładni Konstytucji USA w Lublinie

Mam przyjemność zaprosić na mój wykład pt. “Martwa ręka czy Żyjąca Konstytucja? Oryginalizm jako konserwatywna filozofia wykładni Konstytucji USA”, który wygłoszę we środę 28 kwietnia 2010 na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (Collegium Norwidianum, sala CN-107) w ramach konferencji “Konserwatyzm: Made in USA” (szczegółowy plan konferencji).

Tekstualizm i oryginalizm, cz. IV

W części II zapowiedziałem, że w następnym tekście zajmę się tekstualizmem, obietnicy tej nie dotrzymałem, gdyż uznałem, że w ramach tych teoretycznych rozważań warto podawać przykłady ich praktycznych zastosowań, co z pewnością pomaga nam lepiej zrozumieć teorię. Teraz jednak wracam już do głównego toku wywodu.

Tekstualizm

Najkrócej rzecz ujmując tekstualizm głosi, że znaczeniem Konstytucji jest zwykłym znaczeniem tekstu (jego treść semantyczna, plain meaning of the text). Lawrence Solum określa to znaczenie jako (używając terminologii K. Ajdukiewicza) sposób rozumienia tekstu przez kompetentnego użytkownika tego języka naturalnego, w którym tekst został napisany, należącego do przewidzianego przez nadawcę audytorium i rozumiejącego, że tekst ten jest tekstem prawnym określonego rodzaju.

Według Soluma, jeśli traktujemy tekstualizm jako normatywną teorię wykładni, musimy zadać sobie pytanie dlaczego interpretatorzy powinny stosować właśnie tę metodę. Najczęstsza odpowiedź na to pytanie polega na stwierdzeniu, że zwykłe znaczenie tekstu najelpiej służy przewidywalności, pewności i stabilności prawa. Większość adresatów każdej ustawy nie ma specjalistycznego przygotowania, a prawo powinno być dla nich dostępne poznawczo.

Tekstualizm wydaje się być najbliższy najpowszechniej stosowanej przez polskich prawników praktyce interpretacyjnej, określanej jako teoria klaryfikacyjna (clara non sunt interpretanda), kojarzonej przede wszystkim z nazwiskiem profesora Jerzego Wróblewskiego. Istotą tekstualizmu jest wykładnia tekstu na podstawie samej kompetencji językowej. Czytaj dalej >>

Lawrence Solum na UW

Pozwalam sobie przekazać zaproszenie na wykład prof. Soluma, którego koncepcji oryginalizmu semantycznego poświęciłem kilka tekstów na tym blogu (vide: Oryginalizm i tekstualizm, “marta ręka” czy “żyjący dokument”?, Oryginalne znaczenie judicial review, czyli oryginalizm w praktyce).

Kierownik Katedry Filozofii Prawa i Nauki o Państwie Prof. UW dr hab. Tomasz Stawecki ma zaszczyt zaprosić na wykład, który wygłosi Prof. Lawrence B. Solum (College of Law, University of Illinois) na temat: Interpretacja a twórcza konstrukcja w wykładni konstytucji i ustaw.

Wykład odbędzie się 21 października 2008 r. (wtorek), o godz. 18:30 w sali 213 dawnej Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego (ul. Krakowskie Przedmieście 26/28).

Heller: 5-4

Od kilku dni budowane było napięcie w związku z oczekiwanym wyrokiem w sprawie District of Columbia v. Heller (pisałem już o tej sprawie trzykrotnie: District…, Historia…, DC v. Heller…). Ogłoszenie wyroku opóźniało się gdyż sędzia Scalia nie zakończył pisania swojej opinii, do ostatnich chwil nie było wiadomo, czy ta opinia będzie opinią większości czy zdaniem odrębnym (zdarza się, że sędzia może być przekonany, że pisze dissent, a ostatecznie to do niego przyłącza się większość).

Dzisiaj o 10:00 EDST Sąd Najwyższy ogłosił wynik głosowania, który okazał się zwycięstwem zwolenników Drugiej Poprawki. Wystarczy powiedzieć, że sędzia Antonin Scalia jest autorem opinii większości (przyłączyli się do niego: Prezes Sądu Roberts i sędziowie Thomas, Alito i Kennedy).

Najważniejsze zdanie majority opinion autorstwa Scalii moim zdaniem to ogólne potwierdzenie kwestionowanego przez rząd federalny indywidualnego prawa do posiadania broni:

Druga Poprawka chroni indywidualne prawo do posiadania broni bez związku ze służbą w milicji oraz do używania tej broni do tradycyjne legalnych celów, takich jak samoobrona we własnym domu.
Źródło: District of Columbia et al. v. Heller

Oryginalizm i tekstualizm, “marta ręka” czy “żyjący dokument”?

Poniższy tekst powstał na bazie opublikowanych wcześniej na tej stronie notatek na temat amerykańskich teorii wykładni konstytucyjnej. Dokonałem w nim korekty i rozszerzenia wcześniejszych uwag, zachęcam więc do lektury (dokument w PDF – 140 KB). Szkic nie jest już aktualny – nowsze teksty na ten temat w kategorii “Wykładnia konstytucji”

21 czerwca br. minie 220 rocznica ratyfikacji Konstytucji Stanów Zjednoczonych.Warto przy tej okazji przyjrzeć się teorii i praktyce stosowania tego starożytnego, jak na nasze standardy legislacyjne, dokumentu. Dla przedstawienia problematyki wykładni konstytucyjnej i toczącej się obecnie debaty na tym polu, korzystać będziemy przede wszystkim z prac amerykańskich konstytucjonalistów “średniego” pokolenia. Należą do nich Jack Balkin (Yale Law School), Randy Barnett (Georgetown University Law Centre), Stephen Griffin (Tulane University Law School), Lawrence Solum (University of Illinois College of Law) oraz KeithWhittington (Princeton University). Odwoływać będziemy się także do “ojców oryginalizmu” w osobach Raoula Bergera (1901-2000, Harvard University), Antonina Scalii (ur. 1936, sędzia Sądu Najwyższego) i Ronalda Dworkina (ur. 1931, obecnie University College London i New Yourk University School of Law).

Pobierz dokument w PDF (140 KB).

Oryginalne znaczenie judicial review, czyli oryginalizm w praktyce

Zachęcam do zapoznania się z nowszą wersją tych uwag, zawartą w tekście, który można pobrać z następującej strony: Oryginalizm i tekstualizm, “marta ręka” czy “żyjący dokument”?

Do tej pory, pisząc o amerykańskim oryginalizmie, koncentrowałem się na jego teoretycznym opisie. Uznałem jednak, że warto zaprezentować żywy przykład zastosowania oryginalizmu do konkretnego problemu konstytucyjnego. Posłuży mi do tego artykuł prof. Randy’ego Barnetta (Georgetown University Law Center) pt. “The Original Meaning of the Judicial Power”.

Problem

O ile powszechnie zakłada się dzisiaj, że Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych (SCOTUS) jest z mocy prawa negatywnym ustawodawcą, Konstytucja USA na ten temat milczy, a przynajmniej nie formułuje tej kompetencji explicite. Z tego powodu, część konstytucjonalistów neguje możliwość ufundowania judicial review na bazie wykładni oryginalistycznej, proponując inne techniki, które Barnett określa jako “wysoce sporne”.

Ta niekorzystna dla oryginalizmu konkluzja niektórych prawników, przynajmniej w części wynka z próby odkrycia oryginalnych intencji ojców założycieli. Barnett inaczej jednak rozumie oryginalizm (New Originalism): zbadanie intencji ogromnej liczby ludzi żyjących przed stuleciami jest zadaniem bardzo trudnym, a jego rezultaty zawsze będą wątpliwe; oryginalizm powinien zajmować się oryginalnym znaczeniem (original public meaning) tekstu Konstytucji danym w czasie jej uchwalenia. To znaczenie jest znacznie łatwiejsze do ustalenia na podstawie badań historycznych.

Oryginalizm bazuje na fakcie, iż Konstytucja stanowi wysiłek na rzecz nałożenia reguł i ograniczeń na prawodawców i stosujących prawo; Konstytucja została spisana, by lepiej zachować te ograniczenia; cel spisania tych restrykcji zniknie jeśli prawodawcy (lub sędziowie) będą mogliu zmieniać reguły za pomocą których prawo powstaje. Dlatego też oryginalizm jest legitymizowany ponieważ my, tu i teraz, jesteśmy lub obiecujemy być oddani (committed) spisanej konstytucji. Znaczenie spisanej konstytucji powinno pozostać stałe dopóki nie zostanie ona w sposób właściwy zmieniona.

Oczywiście, czasami zapisy Konstytucji są na tyle abstrakcyjne, że pozostaje przestrzeń, a nawet imperatyw, by dokonać uzupełnień, które nie będą sprzeczne z tym, co mówi oryginalne znaczenie Konstytucji. Jeśli natrafiamy na nieostre lub niewyraźne zapisy, musimy stosować konstrukcję konstytucyjną (constitutional construction) by norma konstytucyjna powstała w tym procesie wykładni, była ostra i wyraźna. Oryginalne znaczenie stanowi ramę w ramach której wybory interpretacyjne muszą się mieścić.

“Judicial Power”

Art. III Konstytucji stanowi:

Władzę sądową Stanów Zjednoczonych sprawuje jeden Sąd Najwyższy oraz takie sądy niższe, jakie z biegiem czasu
Kongres ustanowi i utworzy.

The judicial Power of the United States, shall be vested in one Supreme Court, and in such Courts as Congress may from time to time ordain and establish.

Barnett dowodzi, że właśnie w sformułowaniu “władza sądowa” zawarta jest zasada judicial review “odkryta” przez Sąd Najwyższy pod przewodnictem Johna Marshalla w sprawie Marbury v. Madison (1803). Słynny cytat z wyroku autorstwa sędziego Marshalla wyryty jest na jednej ze ścian budynku Sądu Najwyższego (inskrypcja sąsiaduje z popiersiem Johna Marshalla):

It is emphatically the province and duty of the judicial department to say what the law is.

Pierwszym z dowodów Barnetta jest analiza działań Konwencji Konstytucyjnej w Filadelfii. Problem ten był podnoszony wielokrotnie w czasie Konwencji, proponowano nawet zawarcie explicite kompetencji negatywnego ustawodawcy w tekście kontytucji, jednak ten zapis nie został przyjęty. Najważniejsze jest dlaczego tak się stało. Barnett wykazuje, że uznano taki zapis za zbędny, ponieważ panowało powszechne przekonanie, że już opracowany tekst zawiera tę treść – mamy więc original public meaning. Tylko jeden z delegatów sprzeciwiał się tej koncepcji, ale nikt – nawet on – nie kwestionował faktu, że taka jest treść tekstu.

Następnie Barnett wskazuje na rozumienie tekstu przez stanowe konwencje ratyfikacyjne, które było analogiczne do powyższego. W stanie Virginia, jeden z delegatów – niejaki John Marshall – bardzo stanowczo wypowiadał się na rzecz prawa i obowiązku judykatury do nullyfikacji niekonstytucyjnych ustaw.

Źródło: Barnett, Randy E., “The Original Meaning of the Judicial Power” (2003). Boston Univ. School of Law Working Paper No. 03-18. Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract=437040 or DOI: 10.2139/ssrn.437040

Wszystkie teksty z tej serii:

• Tekstualizm i oryginalizm, czyli o wykładni Konstytucji
• Tekstualizm i oryginalizm, cz. II
• Oryginalne znaczenie judicial review, czyli oryginalizm w praktyce

Tekstualizm i oryginalizm, cz. II

Zachęcam do zapoznania się z nowszą wersją tych uwag, zawartą w tekście, który można pobrać z następującej strony: Oryginalizm i tekstualizm, “marta ręka” czy “żyjący dokument”?

W poprzednim tekście przedstawiłem krótką charakterystykę oryginalizmu semantycznego według prof. Lawrence’a Soluma. W międzyczasie prof. Solum opublikował wieloczęściową odpowiedź krytykom swojego pierwotnego artykułu. Skonsolidowana wersja Semantic Originalism ma w tej chwili 167 stron, co może jedynie budzić szacunek wobec systematyczności pracy autora.

O ile poprzednio skupiłem się na semantycznym rdzeniu oryginalizmu (semantic core of originalism), wyjaśniając przy okazji kilka podstawowych pojęć, tym razem chciałbym zwrócić uwagę na trzy etapy rozwoju, a co za tym idzie, trzy koncepcje oryginalizmu.

Oryginalne intencje (original intentions)

Pierwsze prace, które można zaklasyfikować jako oryginalistyczne (np. książka Raoul’a Bergera: Government by Judiciary z 1977), związane są z pojęciem oryginalnych intencji twórców konstytucji. Od samego początku pojęcie “intencji” sprawiało kłopot, gdyż nie wiadomo, co dokładnie ta nazwa desygnuje (oczekiwania, plany, obawy, nadzieje, …). Używając polskiej terminologii teoretycznej można określić ten etap jako dominację statycznej wykładni celowościowej.

Oryginalne powszechne znaczenie (Original Public Meaning)

Przyjęło się uznawać sędziego Sądu Najwyższego Antonina Scalię za twórcę koncepcji, która odpowiada na problemy wiązania oryginalizmu z intencjami twórców. W myśl Original Public Meaning, Konstytucję czytać należy tak, jak robiliby to współcześni jej opracowaniu i przyjęciu. Dla określenia tego stanowisk stosuje się często nazwę nowy oryginalizm (New Originalism).

Scalia dowodzi (Scalia 1989), że oryginalizm jest znacznie bardziej kompatybilny z systemem demokratycznym niż stanowisko mu przeciwne. Jego zdaniem społeczeństwo demokratyczne nie potrzebuje, by jego konstytucyjne gwarancje odzwierciedlały “współczesne wartości”, całkiem dobrze radzą sobie z tym wybory. Wszelkie zmiany zapisów konstytucji powinny być poddane długiemu i ciężkiemu procesowi, zanim będzie można uznać za minione oryginalne gwarancje konstytucyjne.

Wśród zwolenników nowego oryginalizmu, oprócz sędziego Scalii, wymienić należy także sędziego Clarence’a Thomasa i teoretyków Randy’ego Barnetta oraz Keitha Whittingtona. Tym ostatnim zawdzięczamy wyraźne rozróżnienie konstytucyjnej interpretacji od konstrukcji, które stanowi uznanie problemu “nieokreśloności Konstytucji”.

Pogodzenie z living consitutionalism?

Dostrzeżenie przez oryginalistów konieczności stosowania rozwiniętej konstrukcji w niektórych przypadkach dało podstawę m.in. Jack’owi M. Balkinowi (Yale University) do stwierdzenia, że oryginalizm da się pogodzić ze stanowiskiem living constitutionalism (dosłownie: żyjącej Konstytucji) – Balkin nazywa to stanowisko kompatybilizmem (compatibilism).

Living constitutionalism postuluje stosowanie dynamicznej wykładni funkcjonalnej. Intencją jego zwolenników jest uwolnienie się od “martwej ręki”, która nakreśliła przeszło 220 lat temu tekst Konstytucji (Balkin 2008). Uważają oni, że zasady, którymi kierowali się ojcowie założyciele niekoniecznie muszą być korzystne w obecnych realiach, w związku z czym zrywają więź, którą podkreślają oryginaliści.

Kompatybilizm dopuszcza dynamiczną wykładnię funkcjonalną na etapie konstrukcji (gdy znaczenie określone na etapie interpretacji, przy wykozrystaniu statycznej wykładni językowej, okazuje się niewyraźne lub nieostre) w ramach wyznaczonych przez statyczną wykładnię językową. Każde rozwiązanie, które mieści się w tych ramach jest dopuszczalne. Formułowane są różne zasady według których powinna być prowadzona konstrukcja: J. Balkin mówi obecnie o bliżej nie określonych “zasadach”; R. Barnett dowodzi, że powinna ona bazować na teorii konstytucyjnej legitymizacji z naciskiem na pojęcie sprawiedliwości; K. Whittington nacisk kładzie na politykę.

Próba rekonstrukcji rozwoju oryginalizmu

Posługując się po raz kolejny aparaturą pojęciową przyjętą w polskiej teorii wykładni prawa można zarysować następujące stadia rozwoju oryginalizmu:

1. Wykładnia celowościowa statyczna – original intentions of the framers.
2. Wykładnia językowa statyczna (w tym sensie, że treść semantyczna, którą w procesie wykładni językowej chciano zrekonstruować była ustalona w odległej przeszłości) – Original Public Meaning.
3. Wykładnia językowa statyczna wspierana dynamiczną wykładnią funkcjonalną – compatibilism.

Dylemat Johna McCain’a

John McCain, republikański kandydat na urząd prezydenta Stanów Zjednoczonych, ma pewien konstytucyjny problem. Powszechnie jest on postrzegany jako zwolennik oryginalizmu, lub “ścisłego konstrukcjonizmu” – używając jego własnego terminu. Oryginalistyczna wykładnia Konstytucji jest jednak bardzo nieprzychylna senatorowi z Arizony. Dlaczego?

Art. II § 1 Konstytucji USA stanowi: Nie może zostać Prezydentem osoba, która nie jest obywatelem Stanów Zjednoczonych urodzonym w tym państwie (No person except a natural born citizen, or a citizen of the United States, at the time of the adoption of this Constitution, shall be eligible to the office of President).

McCain urodził się w amerykańskiej bazie wojskowej w Strefie Kanału Panamskiego, która nie była częścią terytorium Stanów Zjednoczonych. Jak dowodzi Rebekka Bonner, oryginalistyczna interpretacja nie pozostawia złudzeń – McCain mieści się w zakresie hipotezy wspomnianej wyżej normy z Art. II § 1 Konstytucji USA. Wykładnia funkcjonalna, zastosowana przez Senat USA w uchwale z 1 maja w sprawie możliwości kandydowania senatora McCain’a, prowadzi do wniosku przeciwnego. Wygląda na to, że w tym wypadku jedyne, co pozostaje McCain’owi, to zrobić wyłom w wyznawanych przez siebie poglądach.

Wszystkie teksty z tej serii:

• Tekstualizm i oryginalizm, czyli o wykładni Konstytucji
• Tekstualizm i oryginalizm, cz. II
• Oryginalne znaczenie judicial review, czyli oryginalizm w praktyce

Więcej na ten temat:

• Balkin, Jack M., “Abortion and Original Meaning”. Constitutional Commentary, Vol. 24, No. 101, 2007 Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract=925558
• Barnett, Randy E., “The Original Meaning of the Judicial Power” (2003). Boston Univ. School of Law Working Paper No. 03-18. Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract=437040 or DOI: 10.2139/ssrn.437040
• Barnett, Randy E., “An Originalism for Nonoriginalists” (October 1999). Boston Univ. School of Law Working Paper 99-14. Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract=215708 or DOI: 10.2139/ssrn.215708
• Barnett, Randy E., “Scalia’s Infidelity: A Critique of Faint-Hearted Originalism” . University of Cincinnati Law Review, Vol. 75, No. 7, 2006 Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract=880112
• Booher, Troy L., “Putting Meaning in Its Place: Originalism and Philosophy of Language” . Law & Philosophy, July 2006 Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract=901540
• Griffin, Stephen M., “Barnett and the Constitution We Have Lost” (June 2004). Tulane Public Law Research Paper No. 04-01. Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract=565024 or DOI: 10.2139/ssrn.565024
• Griffin, Stephen M., “Rebooting Originalism” (August 2007). Tulane Public Law Research Paper No. 07-05 Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract=1009393
• Scalia, Antonin, “Originalism: The Lesser Evil”. University of Cincinnati Law Review, Vol. 57, No. 849 (1989)
• Solum, Lawrence B., “Semantic Originalism” (May 10, 2008). Illinois Public Law Research Paper No. 07-24 Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract=1120244
• Solum, Lawrence B., “A Reader’s Guide to Semantic Originalism and a Reply to Professor Griffin” (May 7, 2008). Illinois Public Law Research Paper Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract=1130665
• Whittington, Keith E., “Dworkin’s ‘Originalism’: The Role of Intentions in Constitutional Interpretation”. Review of Politics, Vol. 62, Issue 2, Spring 2000.

Tekstualizm i oryginalizm, czyli o wykładni Konstytucji

Zachęcam do zapoznania się z nowszą wersją tych uwag, zawartą w tekście, który można pobrać z następującej strony: Oryginalizm i tekstualizm, “marta ręka” czy “żyjący dokument”?

21 czerwca 2008 r. minie 220 rocznica ratyfikacji Konstytucji Stanów Zjednoczonych, warto przy tej okazji przyjrzeć się teorii i praktyce stosowania tego starożytnego, jak na nasze standardy legislacyjne, dokumentu.

Pierwszym tematem, który chciałbym przynajmnieć rozpocząć, jest problem tekstualizmu (textualism) i oryginalizmu (originalism) jako stanowisk w sporze o interpretację (wykładnię) Konstytucji. Motywacji do tego dostarcza mi obserwacja – toczącej się właśnie w akademickiej blogosferze – dyskusji na ten temat pomiędzy prof. Stephenem Griffinem (Tulane University School of Law) a prof. Lawrencem Solumem (University of Illinois College of Law).

Oryginalizm semantyczny (Semantic Originalism)

L. Solum swoją podstawową charakterystykę oryginalizmu opiera na wyjaśnieniu trzech pojęć (znaczenie, interpretacja, konstrukcja) i podaniu czterech postulowanych przez niego zasad oryginalizmu semantycznego (Semantic Originalism). Pojęcie znaczenie (meaning) Solum traktuje jako “treść semantyczną” lub “znaczenie językowe” (posługując się terminologią semiotyki powiedzielibyśmy, że chodzi o znaczenie w sensie najwęższym).

Interpretacja (constitutional interpretation) polega na odkryciu tak rozumianego znaczenia. Konstrukcja (constitutional construction) to przełożenie treści semantycznej na reguły (normy) prawa konstytucyjnego.

Proces konstrukcji normy może być niemal niezauważalny (e.c. kiedy Konstytucja stanowi, że każdy stan ma dwóch senatorów sytuacja wydaje się być prosta: znaczenie to “dwóch senatorów” i norma prawna także “dwóch senatorów”), ale może też sprawiać poważne trudności, które rozwiązywane są na etapie interpretacji. To właśnie przy interpretacji bada się inne funkcje semiotyczne (w szczególności pragmatyczne), jak i szczególny kontekst wypowiedzi. Czasami jednak mamy do czynienia z nieostrą denotacją (mówiąc ogólnie, istnieją przedmioty, co do których nie jesteśmy pewni, czy znajdują się, czy też nie znajdują się w denotacji) – wtedy rozstrzygnięć dokonujemy na etapie konstrukcji.

Przedstawię teraz za Solumem cztery podstawowe tezy jego oryginalizmu semantycznego:

Teza o stałości (fixation thesis) – znaczenie jest ustalone w momencie wypowiedzi, zmiany zwyczajów językowych nie mogą go modyfikować. Solum podaje jako przykład wyrażenie domestic violence, które obecnie znaczy tyle co przemoc domowa (spouse abuse) – oryginalne znaczenie to jednak: bunt, rebelia, wojna domowa.

Teza o znaczeniu przepisu (clause meaning thesis) – treść semantyczna każdego przepisu Konstytucji jest określona przez znaczenie w języku potocznym, z kilkoma zastrzeżeniam. Po pierwsze, trzeba brać pod uwagę kontekst tworzenia i ratyfikacji dokumentu, o ile znany jest on interpretatorom Konstytucji. Po drugie, niektóre zapisy mogą być specyficzne dla języka prawnego Konstytucji i posiadać inne znaczenie niż w języku potocznym. Po trzecie, konstytucja może zawierać rzeczy, które nie są zawarte w niej explicite (koncepcja implikatur konstytucyjnych). Po czwarte, Konstytucja zawiera pewne wyrażenia, których znaczenie sama definiuje (definicja projektująca).

Teza wkładu (contribution thesis) – semantyczna treść Konstytucji wnosi pewien wkład do systemu prawa. Wg Soluma najbardziej przekonująca jest skromna wersja tej tezy – treść semantyczna Konstytucji wyznacza reguły prawa konstytucyjnego.

Teza wierności (fidelity thesis) – istnieją dobre powody do afirmowania postawy wierności Konstytucji.

Wszystkie teksty z tej serii:

• Tekstualizm i oryginalizm, czyli o wykładni Konstytucji
• Tekstualizm i oryginalizm, cz. II
• Oryginalne znaczenie judicial review, czyli oryginalizm w praktyce

Więcej na ten temat:

• Reply to Griffin, Part One: Background, Context, and Constitutional Holism
• Legal Theory Lexicon 030: Textualism
• Legal Theory Lexicon 019: Originalism